Question 1

Strukturowanie dnia codziennego i adaptacja do zmian

Accepted Answer

Podzielenie dnia codziennego według indywidualnych nawyków i preferencji, świadome kształtowanie go oraz dostosowywanie planowania do zmian w razie potrzeby. Kryterium to dotyczy zasadniczo zdolności planowania, a nie praktycznej realizacji zaplanowanych działań.

Samodzielny/-a: Osoba może wykonać opisaną czynność bez pomocy osobistej.
Przeważnie samodzielny/-a: Rutynowe czynności mogą być w przeważającej mierze samodzielnie zarządzane; wsparcie potrzebne jest przy niezwykłych zmianach. Na przykład wystarczają przypomnienia o indywidualnych umówionych na dany dzień spotkaniach. Za przeważnie samodzielną uważa się również osobę, która może planować i decydować samodzielnie, ale której zdolność komunikacji lub percepcja zmysłowa jest tak poważnie zaburzona, że potrzebuje pomocy w koordynowaniu zaplanowanego rozkładu dnia z innymi.
Przeważnie niesamodzielny/-a: Osoba potrzebuje pomocy przy planowaniu codziennego harmonogramu, ale jest w stanie sygnalizować zgodę lub odmowę wobec propozycji strukturyzacji. Często nie może trzymać się własnych planów, ponieważ są one zapominane. Wymagane są zatem przypomnienia lub zachęty przez cały dzień. Za przeważnie niesamodzielną uważa się również osobę, która może planować i decydować samodzielnie, ale jest tak poważnie zaburzona, że do każdej realizacji samodzielnie zaplanowanych działań potrzebuje osobistej pomocy.
Niesamodzielny/-a: Uczestnictwo w planowaniu struktury dnia lub orientacja na dane struktury nie jest lub jest tylko minimalnie możliwa.

Question 2

Odpoczynek i sen

Accepted Answer

Utrzymywanie rytmu dzienno-nocnego zgodnie z indywidualnymi nawykami i zapewnianie odpowiedniego odpoczynku i snu. Obejmuje to zdolność do rozpoznawania potrzeby odpoczynku, odpoczywania i radzenia sobie z okresami bezsenności, a także somatyczne funkcje potrzebne do kładzenia się do łóżka. W tym kryterium nie ocenia się nocnych środków zarządzania chorobą.

Samodzielny/-a: Osoba może wykonać opisaną czynność bez pomocy osobistej.
Przeważnie samodzielny/-a: Osoba potrzebuje osobistej pomocy przy wstawaniu lub kładzeniu się do łóżka, np. pomocy przy transferze lub pomocy przy orientacji w czasie podczas przebudzenia, lub zachęty do pójścia spać. Lub potrzeba pomocy pojawia się w nocy co do zasady co tydzień, ale nie codziennie.
Przeważnie niesamodzielny/-a: Trudności ze snem lub nocny niepokój występują regularnie (prawie każdej nocy) i osoba jest w dużej mierze niezdolna do radzenia sobie sama. Wymagane są zatem skomplikowane rytuały zasypiania lub uspokajające mówienie w nocy. Za przeważnie niesamodzielną uważa się również osobę, która prawie każdej nocy potrzebuje osobistej pomocy, aby móc dalej spać, np. przy zmianie pozycji lub nocnych wizytach w toalecie.
Niesamodzielny/-a: Osoba nie ma lub ma zaburzony rytm snu i czuwania. Dotyczy to m.in. ruchliwych osób z zaburzeniami gerontopsychiatrycznymi i osób, które w ogóle nie wykonują żadnych czynności, np. w stanie wegetatywnym, lub osób, które regularnie potrzebują osobistego wsparcia co najmniej trzy razy w nocy.

Question 3

Samozajęcie

Accepted Answer

Wykorzystywanie dostępnego czasu na czynności zgodne z własnymi preferencjami, np. rękodzieło, czytanie lub elektronika rozrywkowa. Oceniana jest zdolność do wyboru i wykonywania odpowiednich czynności.

Samodzielny/-a: Osoba może wykonać opisaną czynność bez pomocy osobistej.
Przeważnie samodzielny/-a: Wymagana jest tylko drobna pomoc, np. przygotowywanie, bezpośrednie wyłożenie i rozmieszczenie przedmiotów, takich jak codzienna gazeta, słuchawki lub podobne przedmioty, przypomnienia o zwyczajowych czynnościach, motywacja lub wsparcie przy podejmowaniu decyzji (dawanie propozycji).
Przeważnie niesamodzielny/-a: Osoba może uczestniczyć w czynnościach, ale tylko z obszernym prowadzeniem, towarzyszeniem lub wsparciem motorycznym.
Niesamodzielny/-a: Osoba nie może wnosić znaczącego wkładu w decydowanie lub wykonywanie czynności. Nie wykazuje inicjatywy, nie może poznawczo realizować instrukcji i zachęt, i nie uczestniczy lub uczestniczy tylko minimalnie w oferowanych czynnościach.

Question 4

Tworzenie planów przyszłościowych

Accepted Answer

Planowanie poza dniem, np. posiadanie życzeń dotyczących nadchodzących uroczystości lub możliwość szacowania sekwencji czasowych.

Samodzielny/-a: Osoba może wykonać opisaną czynność bez pomocy osobistej.
Przeważnie samodzielny/-a: Osoba tworzy plany, ale musi być przypominana o ich realizacji. Za przeważnie samodzielną uważa się również osobę, która może planować i decydować samodzielnie, ale której zdolność komunikacji lub percepcja zmysłowa jest tak poważnie zaburzona, że potrzebuje pomocy w koordynowaniu zaplanowanego harmonogramu z osobami w swoim najbliższym otoczeniu.
Przeważnie niesamodzielny/-a: Osoba nie planuje spontanicznie, ale decyduje przy wsparciu innych. Musi być przypominana o realizacji własnych decyzji lub potrzebuje emocjonalnego lub fizycznego wsparcia przy realizacji. Za przeważnie niesamodzielną uważa się również osobę, która może planować i decydować samodzielnie, ale jest tak poważnie zaburzona, że do każdej realizacji samodzielnie zaplanowanych działań potrzebuje osobistej pomocy.
Niesamodzielny/-a: Osoba nie ma pojęcia o czasie przy planowaniu poza dniem; nawet gdy podawane są opcje do wyboru, nie sygnalizuje ani zgody, ani odmowy.

Question 5

Interakcja z osobami w bezpośrednim kontakcie

Accepted Answer

Interakcja z krewnymi, opiekunami, współmieszkańcami lub gośćmi w bezpośrednim kontakcie, inicjowanie kontaktu, zwracanie się do osób, odpowiadanie gdy się do nas mówi.

Samodzielny/-a: Osoba może wykonać opisaną czynność bez pomocy osobistej.
Przeważnie samodzielny/-a: W bezpośrednim kontakcie ze znajomymi osobami interakcja odbywa się samodzielnie. Wsparcie potrzebne jest do interakcji z nieznanymi osobami, np. przy drzwiach. Tu oceniane jest również sporadyczne wsparcie przy pokonywaniu trudności mowy, języka lub słuchu.
Przeważnie niesamodzielny/-a: Osoba rzadko przejawia inicjatywę. Musi być zagajana lub obszernie motywowana, ale wówczas reaguje werbalnie lub wyraźnie rozpoznawalnie przez inne formy komunikacji (kontakt wzrokowy, mimika, gesty). Za przeważnie niesamodzielną uważa się również osobę, która wymaga obszernego wsparcia przy pokonywaniu trudności mowy, języka lub słuchu.
Niesamodzielny/-a: Osoba nie odpowiada, gdy się do niej mówi. Próby kontaktu pozawerbalnego, np. dotyk, również nie wywołują żadnej znaczącej reakcji.

Question 6

Utrzymywanie kontaktu z osobami poza najbliższym otoczeniem

Accepted Answer

Utrzymywanie, kończenie lub tymczasowe odmawianie istniejących kontaktów z przyjaciółmi, znajomymi i sąsiadami. Obejmuje to również zdolność do korzystania z technicznych narzędzi komunikacji, takich jak telefon, np. umawianie wizyt lub kontakt telefoniczny, listowy lub e-mailowy.

Samodzielny/-a: Osoba może wykonać opisaną czynność bez pomocy osobistej.
Przeważnie samodzielny/-a: Osoba może planować, ale potrzebuje pomocy przy realizacji, np. umieszczanie notatek przypominających lub podawanie numerów telefonu z imionami lub zdjęciami, przypominanie i sprawdzanie, czy nawiązano kontakt, lub przypominanie o spotkaniach. Opiekun wybiera numer, a osoba następnie prowadzi rozmowę; lub osoba prosi opiekuna o zorganizowanie spotkania z przyjaciółmi lub znajomymi.
Przeważnie niesamodzielny/-a: Zachowanie kontaktowe osoby ma charakter reaktywny. Rzadko sama szuka kontaktu, ale współpracuje, gdy np. opiekun przejawia inicjatywę. Za przeważnie niesamodzielną uważa się również osobę, która wymaga osobistego wsparcia od kluczowej osoby podczas kontaktu, np. przy używaniu środków komunikacji (trzymanie telefonu) lub pokonywaniu trudności mowy, języka lub słuchu.
Niesamodzielny/-a: Osoba nie nawiązuje żadnego kontaktu poza swoim najbliższym otoczeniem i nie reaguje na propozycje nawiązania kontaktu.

Kryterium	Samodzielny/-a 0 pkt	Przeważnie samodzielny/-a 1 pkt	Przeważnie niesamodzielny/-a 2 pkt	Niesamodzielny/-a 3 pkt
Strukturowanie dnia codziennego i adaptacja do zmian 4.6.1 · Podzielenie dnia codziennego według indywidualnych nawyków i preferencji, świadome kształtowanie go oraz dostosowywanie planowania do zmian w razie potrzeby. Kryterium to dotyczy zasadniczo zdolności planowania, a nie praktycznej realizacji zaplanowanych działań.
Strukturowanie dnia codziennego i adaptacja do zmian 4.6.1 · Podzielenie dnia codziennego według indywidualnych nawyków i preferencji, świadome kształtowanie go oraz dostosowywanie planowania do zmian w razie potrzeby. Kryterium to dotyczy zasadniczo zdolności planowania, a nie praktycznej realizacji zaplanowanych działań.
Odpoczynek i sen 4.6.2 · Utrzymywanie rytmu dzienno-nocnego zgodnie z indywidualnymi nawykami i zapewnianie odpowiedniego odpoczynku i snu. Obejmuje to zdolność do rozpoznawania potrzeby odpoczynku, odpoczywania i radzenia sobie z okresami bezsenności, a także somatyczne funkcje potrzebne do kładzenia się do łóżka. W tym kryterium nie ocenia się nocnych środków zarządzania chorobą.
Odpoczynek i sen 4.6.2 · Utrzymywanie rytmu dzienno-nocnego zgodnie z indywidualnymi nawykami i zapewnianie odpowiedniego odpoczynku i snu. Obejmuje to zdolność do rozpoznawania potrzeby odpoczynku, odpoczywania i radzenia sobie z okresami bezsenności, a także somatyczne funkcje potrzebne do kładzenia się do łóżka. W tym kryterium nie ocenia się nocnych środków zarządzania chorobą.
Samozajęcie 4.6.3 · Wykorzystywanie dostępnego czasu na czynności zgodne z własnymi preferencjami, np. rękodzieło, czytanie lub elektronika rozrywkowa. Oceniana jest zdolność do wyboru i wykonywania odpowiednich czynności.
Samozajęcie 4.6.3 · Wykorzystywanie dostępnego czasu na czynności zgodne z własnymi preferencjami, np. rękodzieło, czytanie lub elektronika rozrywkowa. Oceniana jest zdolność do wyboru i wykonywania odpowiednich czynności.
Tworzenie planów przyszłościowych 4.6.4 · Planowanie poza dniem, np. posiadanie życzeń dotyczących nadchodzących uroczystości lub możliwość szacowania sekwencji czasowych.
Tworzenie planów przyszłościowych 4.6.4 · Planowanie poza dniem, np. posiadanie życzeń dotyczących nadchodzących uroczystości lub możliwość szacowania sekwencji czasowych.
Interakcja z osobami w bezpośrednim kontakcie 4.6.5 · Interakcja z krewnymi, opiekunami, współmieszkańcami lub gośćmi w bezpośrednim kontakcie, inicjowanie kontaktu, zwracanie się do osób, odpowiadanie gdy się do nas mówi.
Interakcja z osobami w bezpośrednim kontakcie 4.6.5 · Interakcja z krewnymi, opiekunami, współmieszkańcami lub gośćmi w bezpośrednim kontakcie, inicjowanie kontaktu, zwracanie się do osób, odpowiadanie gdy się do nas mówi.
Utrzymywanie kontaktu z osobami poza najbliższym otoczeniem 4.6.6 · Utrzymywanie, kończenie lub tymczasowe odmawianie istniejących kontaktów z przyjaciółmi, znajomymi i sąsiadami. Obejmuje to również zdolność do korzystania z technicznych narzędzi komunikacji, takich jak telefon, np. umawianie wizyt lub kontakt telefoniczny, listowy lub e-mailowy.
Utrzymywanie kontaktu z osobami poza najbliższym otoczeniem 4.6.6 · Utrzymywanie, kończenie lub tymczasowe odmawianie istniejących kontaktów z przyjaciółmi, znajomymi i sąsiadami. Obejmuje to również zdolność do korzystania z technicznych narzędzi komunikacji, takich jak telefon, np. umawianie wizyt lub kontakt telefoniczny, listowy lub e-mailowy.

Organizacja życia codziennego i kontakty społeczne